Posts

Showing posts from September, 2024

પાંડુરંગ શાસ્ત્રી અને તત્વજ્ઞાન: કર્મયોગનો આધ્યાત્મિક માર્ગ

પાંડુરંગ શાસ્ત્રી અને તત્વજ્ઞાન: કર્મયોગનો આધ્યાત્મિક માર્ગ પાંડુરંગ શાસ્ત્રી આઠવલેએ ભારતીય તત્વજ્ઞાન અને આધ્યાત્મિક માર્ગદર્શન માટે વિશાળ ફાળો આપ્યો છે. તેમના તત્વજ્ઞાન અને આધ્યાત્મિક શિક્ષણમાં **કર્મયોગ**નો મૂલ્યવાન આધાર છે. પાંડુરંગ શાસ્ત્રીનું માનવું હતું કે માણસની જીવનમાર્ગ પર **કર્મ** એ મુખ્ય આધારભૂત તત્વ છે, અને કર્મયોગ દ્વારા માણસ જીવનમાં શ્રેષ્ઠતા પ્રાપ્ત કરી શકે છે. તેઓએ જીવનના વિવિધ પાસાઓ પર તત્વજ્ઞાન અને કર્મયોગના માધ્યમથી વિચારો પ્રગટાવ્યા હતા, જેમાં **ધર્મ**, **સત્ય**, **મોક્ષ**, અને **કર્મની નિસ્વાર્થતા** મુખ્યત્વે આવરી લેવાયા હતા. પાંડુરંગ શાસ્ત્રીના શ્રેષ્ઠ વિચારોમાં કર્મયોગના સિદ્ધાંતને આધ્યાત્મિક જીવન માટેના મુખ્ય માર્ગ તરીકે દર્શાવ્યું છે.  1. કર્મ અને તત્વજ્ઞાનનું સંમેલન **કર્મ** એ જીવનનો મૂળભૂત તત્વ છે, અને તે વ્યક્તિના જીવનને મહત્વપૂર્ણ આકાર આપે છે. પાંડુરંગ શાસ્ત્રીના મતે, "**કર્મ**" એ માત્ર શારીરિક કાર્યો પૂરતો સીમિત નથી, પરંતુ તેમાં માનસિક અને ભાવનાત્મક ક્રિયાઓનો સમાવેશ થાય છે.  પાંડુરંગ શાસ્ત્રીના તત્વજ્ઞાન અનુસાર, કોઈપણ વ્યક્તિએ તત્વજ્ઞાનને જ્ઞાન અ...

સ્વામી વિવેકાનંદનો કર્મયોગ: કાર્ય અને કર્તવ્યનો માર્ગ

**સ્વામી વિવેકાનંદનો કર્મયોગ: કાર્ય અને કર્તવ્યનો માર્ગ** સ્વામી વિવેકાનંદનો જીવનસંદેશ ભારતીય સંસ્કૃતિ અને જ્ઞાનના આધારે ઊભેલો છે, જેમાં તેમણે **કર્મયોગ** પર વિશેષ ભાર મૂક્યો છે. કર્મયોગ એ એવા માર્ગનો વર્ણન છે, જે લોકો માટે પોતાના કર્મ દ્વારા આધ્યાત્મિક ઉન્નતિ મેળવવાનો માર્ગ છે. સ્વામી વિવેકાનંદે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ દ્વારા "**ભગવદ્ ગીતા**"માં પ્રસ્તુત કરેલા કર્મયોગને આધારે એક વિસ્તૃત અને ગહન વિચાર પેશ કર્યો હતો. તેમના માનવામાં આવ્યું હતું કે કાર્ય અને કર્મ આ દુન્યવી અને આધ્યાત્મિક જીવનના મુખ્ય તત્વો છે. કર્મયોગ દ્વારા કોઈ વ્યક્તિને મોક્ષ પ્રાપ્ત થઇ શકે છે, provided તે કર્મ નિષ્ઠા અને નિસ્વાર્થભાવથી કરવામાં આવે.  ### 1. **સ્વામી વિવેકાનંદના વિચારોનો આરંભ: કર્મની મહત્તા** સ્વામી વિવેકાનંદે પોતાની વાણીમાં ઘણીવાર લોકોને કર્મનો માર્ગ અપનાવવાનો ઉપદેશ આપ્યો હતો. તેઓ માનતા હતા કે જીવનમાં "કર્મ" એ અત્યંત મહત્વનું છે. મનુષ્યને પોતાના જીવનમાં કર્મ કરવાથી મુક્તિ પ્રાપ્ત થઇ શકે છે. તે કહેતા કે, “મનુષ્ય માત્ર પોતાના કર્મથી જ પોતાને આકૃતિ આપીને આ જગતમાં આગળ વધી શકે છે.”  સ્વામીજીનું મ...

તત્વજ્ઞાન: જીવન અને અસ્તિત્વનું આદ્યાત્મિક સત્ય

તત્વજ્ઞાન: જીવન અને અસ્તિત્વનું આદ્યાત્મિક સત્ય તત્વજ્ઞાન એ ભારતીય દાર્શનિક પરંપરામાંથી ઉદ્દભવેલ એક પ્રચીન વિચાર છે, જે આપણા અસ્તિત્વના મૂળભૂત સત્યને સમજવામાં મદદ કરે છે. આધ્યાત્મિક તથા તત્ત્વજ્ઞાનની પરંપરામાં એ પૂછાતા છે કે આપણું જીવન શું છે, તેને કેવી રીતે જીવવું જોઈએ, અને જીવનનો અંતિમ ધ્યેય શું છે. તત્વજ્ઞાન એ માત્ર બૌદ્ધિક દ્રષ્ટિકોણ નથી, પણ જીવનનો માર્ગ છે, જે મનુષ્યને જીવનના ઊંડા સત્ય અને આધ્યાત્મિક વિમર્શ તરફ દોરી જાય છે. ભારતીય તત્વજ્ઞાનમાં મુખ્ય તત્વ છે બ્રહ્મ, આત્મા, પ્રકૃતિ, મایا, અને મોક્ષ. ### 1. **બ્રહ્મ: સર્વવ્યાપી સત્ય** બ્રહ્મ એ તત્વજ્ઞાનમાં સર્વોચ્ચ તત્ત્વ છે, જે સર્વત્ર વ્યાપી છે અને બધું જ તેમાં સમાયેલું છે. બ્રહ્મને સમજવાની માનવમાત્રની ક્ષમતા સીમિત છે, કેમ કે તે નિરાકાર, નિર્જીવ અને અવિચલ છે. બ્રહ્મને ઈશ્વર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, પણ તે કોઈ વ્યક્તિગત સ્વરૂપ નથી. બ્રહ્મ એ આખા બ્રહ્માંડનું કારણ અને મૂળ છે, અને તેના સિવાય બીજું કંઈ પણ નક્કી અથવા અસીમા નથી.  **ઉપનિષદોમાં** જે વિચારોને વિકસાવવામાં આવ્યા છે, તે મુજબ, બ્રહ્મ માત્ર બ્રહ્માંડનું જ સર્જક નથી, પણ તે જ પ...