નારદ મુનિ ના 84 ભક્તિ સૂત્રો
નારદ મુનિ ના 84 ભક્તિ સૂત્રો વિષે આજે આપણે જાણીયે અને જીવન માં ઉપયોગ માં લઈએ
નારદ મુનીના 84 ભક્તિ સૂત્રો
.1 અથાતો ભક્તિં વ્યાખ્યાસ્યામઃ
હવે ભક્તિનું સ્વરૂપ સમજાવીએ.
૨. સા ત્વસ્મિન્ પરમપ્રેમરૂપા
ભક્તિ એ તો ભગવાનમાં પરમ પ્રેમનું સ્વરૂપ છે.
૩. અમૃતસ્વરૂપા ચ
અને એ પ્રેમ અમૃત જેવો છે.
૪. યલ્લભ્ધ્વા પુમાન્ સિદ્ધો ભવતિ, અમૃતો ભવતિ, તૃપ્તો ભવતિ
જેને એ મળી જાય, એ સિદ્ધ થઈ જાય, અમર થઈ જાય, સંતુષ્ટ થઈ જાય.
૫. યત્પ્રાપ્ય ન કિંચિદ્ વાંછતિ, ન શોચતિ, ન દ્વેષ્ટિ, ન રમતે, નોત્સાહી ભવતિ
એને મેળવીને બીજું કંઈ જોઈતું નથી, શોક નથી, દ્વેષ નથી, વિષયોમાં રસ નથી, ઉત્સાહ પણ બીજા કામમાં નથી.
૬. યજ્જ્ઞાત્વા મત્તો ભવતિ, સ્તબ્ધો ભવતિ, આત્મારામો ભવતિ
એને જાણીને માનવ મદમુક્ત થાય, સ્તબ્ધ થઈ જાય, આત્મામાં જ રમે.
૭. સા ન કામયમાના નિરોધરૂપત્વાત્
એ ભક્તિ કામનાથી રહિત હોવાથી નિરોધ (ત્યાગ) નથી.
૮. નિરોધસ્તુ લોકવેદવ્યાપારન્યાસઃ
ત્યાગ તો લોક-વેદના વ્યવહાર છોડવા માટે જ કહેવાયો છે.
૯. તસ્મિન્ અનન્યતા તદ્વિરોધિષુ અપિ
ભક્તિ એ ભગવાનમાં જ અનન્ય થઈ જવું – એની વિરુદ્ધ બધું હોવા છતાં પણ.
૧૦. અનિર્વચનીયા ચ
અને એ ભક્તિ શબ્દોમાં કહી ન શકાય એવી છે.
૧૧. તસ્માત્ સા પરમાત્મનિ રત્ના
એટલે એ ભક્તિ ફક્ત પરમાત્મામાં જ રહે.
૧૨-૧૪. પૂજાદિષ્વનન્યતા
પૂજા, જપ, ધ્યાન – બધુંમાં પણ એક તેમાં જ રાચવું.
૧૫. લોકેઽપિ ભગવદ્ગુણશ્રવણકીર્તનાત્
દુનિયામાં રહીને પણ ભગવાનનાં ગુણ ગાવા-સાંભળવામાં જ રસ.
૧૬. મુખ્યતસ્તુ મહત્કૃપૈવ ભગવત્કૃપાલેશાદ્વા
મુખ્ય તો સંતની કૃપા કે ભગવાનની એક ઝલક કૃપાથી જ ભક્તિ જાગે.
૧૭. તસ્મિન્ તત્ત્વતો નમતિ
એટલે ભગવાનને જ સાણીને તેમાં જ નમી જવું.
૧૮-૨૪. પ્રમાણાંતરાણિ વિરોધિનિ ચ
શાસ્ત્રોનાં પ્રમાણ ભક્તિની વિરુદ્ધ નથી, એ બધાં ભક્તિને જ મદદ કરે છે.
૨૫. ગુરુકૃપામાત્રેણૈવ
ફક્ત ગુરુની કૃપાથી જ બધું થાય.
૨૬-૩૩. ભક્તિના નવ પ્રકાર : શ્રવણ, કીર્તન, સ્મરણ, પાદસેવન, અર્ચન, વંદન, દાસ્ય, સખ્ય, આત્મનિવેદન
આ નવેય રીતે ભક્તિ થાય, પણ એમાં પણ સર્વસ્વ અર્પણ સૌથી શ્રેષ્ઠ.
૩૪. યદૃચ્છયાપિ લભ્યતે
કોઈકને તો એ ભક્તિ એમ જ અચાનક મળી જાય છે.
૩૫-૪૨. ભક્તિ ગૌણ નથી, પરા છે
જ્ઞાન-કર્મ કરતાં ભક્તિ ઉપરની છે, સર્વસ્વ છે.
૪૩. ફલરૂપા ચ
અને એનું ફળ તરત જ મળે છે.
૫૦. શાન્તા દાન્તા પરમપ્રેમસ્વરૂપિણી
શાંત, જિતેન્દ્રિય અને પરમ પ્રેમથી ભરપૂર – એવા ભક્ત થાય.
૫૧-૫૬. ભક્તિના લક્ષણ : સર્વભૂતેષુ યઃ પશ્યેત્ ભગવદ્ભાવમ્…
બધે ભગવાનને જ જોવા, બધાને ભગવાનના અંશ માનવા.
૬૧. દુર્લભા ભગવત્પ્રેમલક્ષણા ભક્તિઃ
આવી પરમ પ્રેમવાળી ભક્તિ ખૂબ દુર્લભ છે.
૬૫-૭૩. ભક્તિના વિરોધી : કામ, ક્રોધ, મદ, મત્સર, અહંકાર – એ બધું છોડવું.
૭૪. તસ્માત્ સજ્જનસંગઃ જરૂરી છે
એટલે સત્સંગ કરવો જોઈએ.
૭૫. સંગાત્ સંજાયતે કામઃ
સત્સંગથી પ્રેમ જાગે.
૭૬. કામાત્ ક્રોધોऽભિજાયતે
અને અસત્સંગથી કામ-ક્રોધ વધે.
૮૦. ભક્તિરેવૈનં નયતિ, ભક્તિરેવૈનં દર્શયતિ
ફક્ત ભક્તિ જ ભક્તને ભગવાન સુધી લઈ જાય, બીજું કંઈ નહીં.
૮૧. ભક્તિઃ પરા જ્ઞાનં તત્ત્વમ્
અંતે ભક્તિ જ પરમ જ્ઞાન બની જાય છે.
૮૨. રાજગૃહં યથા નિર્મિતં નિરપેક્ષં તથા
જેમ રાજમહેલ બાંધવામાં બધું લાગે, એમ ભક્તિમાં બધું સમર્પિત થાય.
૮૩. યથા વ્રજગોપિકાનામ્
જેમ વ્રજની ગોપીઓએ બધું છોડીને કૃષ્ણને અર્પણ કર્યું.
૮૪. તસ્માત્ સર્વાત્મના ભક્તિઃ કાર્યા
એટલે સર્વસ્વ સાથે, સંપૂર્ણ રીતે ભક્તિ કરવી જોઈએ
આ હતા નારદ મુનિ ના 84 ભક્તિ સૂત્રો તમને ગમ્યા હોય ટો કોમેન્ટ કરજો
દિલસે ગુજરાતી
 |
| નારદ મુનિ ના 84 ભક્તિ સૂત્રો |
૨. સા ત્વસ્મિન્ પરમપ્રેમરૂપા
ભક્તિ એ તો ભગવાનમાં પરમ પ્રેમનું સ્વરૂપ છે.
૩. અમૃતસ્વરૂપા ચ
અને એ પ્રેમ અમૃત જેવો છે.
૪. યલ્લભ્ધ્વા પુમાન્ સિદ્ધો ભવતિ, અમૃતો ભવતિ, તૃપ્તો ભવતિ
જેને એ મળી જાય, એ સિદ્ધ થઈ જાય, અમર થઈ જાય, સંતુષ્ટ થઈ જાય.
૫. યત્પ્રાપ્ય ન કિંચિદ્ વાંછતિ, ન શોચતિ, ન દ્વેષ્ટિ, ન રમતે, નોત્સાહી ભવતિ
એને મેળવીને બીજું કંઈ જોઈતું નથી, શોક નથી, દ્વેષ નથી, વિષયોમાં રસ નથી, ઉત્સાહ પણ બીજા કામમાં નથી.
૬. યજ્જ્ઞાત્વા મત્તો ભવતિ, સ્તબ્ધો ભવતિ, આત્મારામો ભવતિ
એને જાણીને માનવ મદમુક્ત થાય, સ્તબ્ધ થઈ જાય, આત્મામાં જ રમે.
૭. સા ન કામયમાના નિરોધરૂપત્વાત્
એ ભક્તિ કામનાથી રહિત હોવાથી નિરોધ (ત્યાગ) નથી.
૮. નિરોધસ્તુ લોકવેદવ્યાપારન્યાસઃ
ત્યાગ તો લોક-વેદના વ્યવહાર છોડવા માટે જ કહેવાયો છે.
૯. તસ્મિન્ અનન્યતા તદ્વિરોધિષુ અપિ
ભક્તિ એ ભગવાનમાં જ અનન્ય થઈ જવું – એની વિરુદ્ધ બધું હોવા છતાં પણ.
૧૦. અનિર્વચનીયા ચ
અને એ ભક્તિ શબ્દોમાં કહી ન શકાય એવી છે.
૧૧. તસ્માત્ સા પરમાત્મનિ રત્ના
એટલે એ ભક્તિ ફક્ત પરમાત્મામાં જ રહે.
૧૨-૧૪. પૂજાદિષ્વનન્યતા
પૂજા, જપ, ધ્યાન – બધુંમાં પણ એક તેમાં જ રાચવું.
૧૫. લોકેઽપિ ભગવદ્ગુણશ્રવણકીર્તનાત્
દુનિયામાં રહીને પણ ભગવાનનાં ગુણ ગાવા-સાંભળવામાં જ રસ.
૧૬. મુખ્યતસ્તુ મહત્કૃપૈવ ભગવત્કૃપાલેશાદ્વા
મુખ્ય તો સંતની કૃપા કે ભગવાનની એક ઝલક કૃપાથી જ ભક્તિ જાગે.
૧૭. તસ્મિન્ તત્ત્વતો નમતિ
એટલે ભગવાનને જ સાણીને તેમાં જ નમી જવું.
૧૮-૨૪. પ્રમાણાંતરાણિ વિરોધિનિ ચ
શાસ્ત્રોનાં પ્રમાણ ભક્તિની વિરુદ્ધ નથી, એ બધાં ભક્તિને જ મદદ કરે છે.
૨૫. ગુરુકૃપામાત્રેણૈવ
ફક્ત ગુરુની કૃપાથી જ બધું થાય.
૨૬-૩૩. ભક્તિના નવ પ્રકાર : શ્રવણ, કીર્તન, સ્મરણ, પાદસેવન, અર્ચન, વંદન, દાસ્ય, સખ્ય, આત્મનિવેદન
આ નવેય રીતે ભક્તિ થાય, પણ એમાં પણ સર્વસ્વ અર્પણ સૌથી શ્રેષ્ઠ.
૩૪. યદૃચ્છયાપિ લભ્યતે
કોઈકને તો એ ભક્તિ એમ જ અચાનક મળી જાય છે.
૩૫-૪૨. ભક્તિ ગૌણ નથી, પરા છે
જ્ઞાન-કર્મ કરતાં ભક્તિ ઉપરની છે, સર્વસ્વ છે.
૪૩. ફલરૂપા ચ
અને એનું ફળ તરત જ મળે છે.
૫૦. શાન્તા દાન્તા પરમપ્રેમસ્વરૂપિણી
શાંત, જિતેન્દ્રિય અને પરમ પ્રેમથી ભરપૂર – એવા ભક્ત થાય.
૫૧-૫૬. ભક્તિના લક્ષણ : સર્વભૂતેષુ યઃ પશ્યેત્ ભગવદ્ભાવમ્…
બધે ભગવાનને જ જોવા, બધાને ભગવાનના અંશ માનવા.
૬૧. દુર્લભા ભગવત્પ્રેમલક્ષણા ભક્તિઃ
આવી પરમ પ્રેમવાળી ભક્તિ ખૂબ દુર્લભ છે.
૬૫-૭૩. ભક્તિના વિરોધી : કામ, ક્રોધ, મદ, મત્સર, અહંકાર – એ બધું છોડવું.
૭૪. તસ્માત્ સજ્જનસંગઃ જરૂરી છે
એટલે સત્સંગ કરવો જોઈએ.
૭૫. સંગાત્ સંજાયતે કામઃ
સત્સંગથી પ્રેમ જાગે.
૭૬. કામાત્ ક્રોધોऽભિજાયતે
અને અસત્સંગથી કામ-ક્રોધ વધે.
૮૦. ભક્તિરેવૈનં નયતિ, ભક્તિરેવૈનં દર્શયતિ
ફક્ત ભક્તિ જ ભક્તને ભગવાન સુધી લઈ જાય, બીજું કંઈ નહીં.
૮૧. ભક્તિઃ પરા જ્ઞાનં તત્ત્વમ્
અંતે ભક્તિ જ પરમ જ્ઞાન બની જાય છે.
૮૨. રાજગૃહં યથા નિર્મિતં નિરપેક્ષં તથા
જેમ રાજમહેલ બાંધવામાં બધું લાગે, એમ ભક્તિમાં બધું સમર્પિત થાય.
૮૩. યથા વ્રજગોપિકાનામ્
જેમ વ્રજની ગોપીઓએ બધું છોડીને કૃષ્ણને અર્પણ કર્યું.
૮૪. તસ્માત્ સર્વાત્મના ભક્તિઃ કાર્યા
એટલે સર્વસ્વ સાથે, સંપૂર્ણ રીતે ભક્તિ કરવી જોઈએ
આ હતા નારદ મુનિ ના 84 ભક્તિ સૂત્રો તમને ગમ્યા હોય ટો કોમેન્ટ કરજો
Comments
Post a Comment
THANK YOU YOUR COMMENT